38. De verplichtingen in het Verenigd Koninkrijk

Deze paragraaf brengt de Britse regelgeving op één plaats samen, zoals de drie voorgaande paragrafen dat voor Duitsland, de Europese Unie en Nederland doen. Het Verenigd Koninkrijk is sinds 1 januari 2021 niet meer aan richtlijn 2004/37/EG gebonden. Het dragende voorschrift, de Control of Substances Hazardous to Health Regulations 2002, is ouder dan deze richtlijn en geldt onveranderd verder. [122, 113]

Het territoriale toepassingsgebied is verdeeld. De COSHH Regulations 2002 en de Control of Asbestos Regulations 2012 dragen de aantekening „E+W+S” en gelden daarmee in Engeland, Wales en Schotland; Noord-Ierland heeft met de Control of Substances Hazardous to Health Regulations (Northern Ireland) 2003 en de Control of Asbestos Regulations (Northern Ireland) 2012 eigen, inhoudelijk gelijk opgebouwde voorschriften. In het afvalstoffenrecht gaan de vier landsdelen eigen wegen, met voor Engeland, Wales, Schotland en Noord-Ierland elk eigen verordeningen. De gegevens van deze paragraaf hebben, waar niets anders staat, betrekking op Engeland en Wales. [255]

Het stofbegrip hangt niet af van de indeling

Regulation 2(1) bepaalt wat een „substance hazardous to health” is. Onder a wordt elke stof omvat die de criteria voor de indeling in een gezondheidsgevarenklasse volgens de CLP-verordening vervult, en wel uitdrukkelijk „whether or not the substance is classified under that Regulation”. Onder b worden stoffen omvat met een door de Britse instantie HSE goedgekeurde grenswaarde op de werkplek, onder d stof van elke soort boven de daar genoemde concentratie. Een chromaat dat aan het grensvlak tussen isolatie en heet onderdeel ontstaat, vervult de criteria van a en b, zonder dat er een leverancier, een veiligheidsinformatieblad of een formele indeling hoeft te zijn. [237]

De begripsbepaling van het carcinogeen in hetzelfde voorschrift herhaalt die gedachte. Omvat is een stof die de criteria voor de indeling als carcinogeen van categorie 1A of 1B volgens bijlage I van de CLP-verordening vervult, „whether or not the substance or mixture would be required to be classified under the Regulation”, of een stof of procedé dat in Schedule 1 is opgenomen. Schedule 1 bevat geen vermelding over chroom. De carcinogene eigenschap van een in situ gevormd chromaat volgt daarom uit de eerste weg, via de indelingscriteria, en niet uit een lijst. [237]

Dit is de Britse tegenhanger van wat de Duitse Gefahrstoffverordnung in § 2 lid 1 nummer 3 en 4 regelt. Beide rechtsordes knopen de plichten aan bij de eigenschap van de stof en niet bij de weg waarlangs die het bedrijf binnenkomt. [196]

Beoordeling, onderhoud en de drempel van vijf werknemers

Regulation 6(1) bevat een verbod om te beginnen. Een werkgever mag werkzaamheden die werknemers aan een voor de gezondheid gevaarlijke stof kunnen blootstellen, niet uitvoeren zolang hij geen „suitable and sufficient assessment” van het daardoor ontstaande gevaar en van de vereiste stappen heeft uitgevoerd en die stappen heeft doorgevoerd. Paragraaf 25 behandelt dit voorschrift in vergelijking met de overige rechtsgebieden. [122]

Regulation 6(2) somt op waarmee de beoordeling rekening moet houden. Onder e wordt het hier van toepassing zijnde geval uitdrukkelijk genoemd: „activities, such as maintenance, where there is the potential for a high level of exposure”. Onder b worden de gegevens van de leverancier met inbegrip van het veiligheidsinformatieblad genoemd, onder c hoogte, aard en duur van de blootstelling, onder f een van toepassing zijnde grenswaarde op de werkplek en onder i de resultaten van metingen volgens Regulation 10. Het onderhoud is daarmee in het Britse voorschrift als eigen onderwerp van de beoordeling benoemd, zoals § 6 lid 5 van de Duitse Gefahrstoffverordnung onderhoudswerkzaamheden benoemt. [122, 196]

Regulation 6(4) begrenst de documentatieplicht. Alleen een werkgever met vijf of meer werknemers moet de wezenlijke resultaten van de beoordeling en de volgens Regulation 7 genomen stappen vastleggen. Voor kleinere bedrijven bestaat de beoordelingsplicht, maar niet de vastleggingsplicht. Het verschil weegt in het hier behandelde veld, omdat isolatie- en onderhoudswerkzaamheden veelal door kleine ondernemingen worden uitgevoerd. [237]

Een onderzoeksplicht vóór aanvang van de werkzaamheden ontbreekt. Regulation 6 grijpt in wanneer de arbeid geschikt is om werknemers bloot te stellen, en zegt niets over de wijze waarop de werkgever de aanwezigheid van de stof vaststelt. Een vermoedensregel voor het geval van twijfel kent het COSHH-regime evenmin. Beide staan in het asbestregime, in Regulation 5 van de Control of Asbestos Regulations 2012. [122, 123]

Voorkoming, vervanging en het redelijkerwijs praktisch uitvoerbare

Regulation 7(1) verlangt de blootstelling te voorkomen of, voor zover dat niet redelijkerwijs praktisch uitvoerbaar is, adequaat te beheersen. Regulation 7(2) maakt de voorrang van de vervanging duidelijk; Regulation 7(3) ordent de verdere trappen van de inrichting van de procedés via de beheersing bij de bron tot de persoonlijke beschermingsmiddelen. Regulation 7(4) onder b verlangt uitdrukkelijk „the adoption of suitable maintenance procedures”, onder c de vermindering van het aantal blootgestelde werknemers, van de hoogte en duur van de blootstelling en van de op de werkplek aanwezige hoeveelheid tot het voor de arbeid vereiste minimum. Paragraaf 30 geeft de tekst van de leden 1, 2 en 5 weer. [113]

Voor carcinogenen komt Regulation 7(5) daarbij, met de volledige omkasting van proces en hanteringssystemen voor zover redelijkerwijs praktisch uitvoerbaar, het verbod op eten, drinken en roken in mogelijk gecontamineerde zones, de regelmatige en bij concrete aanleiding uitgevoerde reiniging van vloeren, wanden en overige oppervlakken, de aanduiding van de betrokken zones en installaties en het opslaan, hanteren en verwijderen in gesloten en eenduidig gekenmerkte houders. Deze maatregelen gelden onafhankelijk van elke meting. [113]

De maatstaf voor de beheersing stelt Regulation 7(7). De beheersing geldt alleen dan als adequaat wanneer de beginselen van goede praktijk volgens Schedule 2A worden toegepast, een goedgekeurde grenswaarde op de werkplek niet wordt overschreden en bij een stof met de gevarenaanduiding H340, H350 of H350i of bij een in Schedule 1 opgenomen stof of procedé de blootstelling „reduced to as low a level as is reasonably practicable” is. De chromaten van de hier behandelde soort dragen H350 of H350i. De minimalisatieplicht geldt voor hen dus aanvullend op de grenswaarde en onafhankelijk van de vraag of die wordt nageleefd. [237]

De drie voorwaarden zijn met „and” verbonden. De naleving van de grenswaarde alleen vervult de beheersingsplicht daarom niet. De minimalisatie onder c hangt van haar kant niet af van de grenswaarde, omdat zij uitsluitend aanknoopt bij de gevarenaanduiding of bij Schedule 1; zij geldt daarmee ook waar geen grenswaarde is vastgesteld, en evenzo waar er een is vastgesteld en wordt nageleefd. De inleidende bijzin luidt „where there is exposure to a substance hazardous to health” en kent geen drempel. [237]

De maatstaf is anders geformuleerd dan die van het Unierecht. Artikel 5 lid 3 van richtlijn 2004/37/EG verlangt dat de blootstelling van de werknemers „zonder drempelwaarde wordt beperkt tot een zo laag mogelijk niveau als technisch uitvoerbaar is”, en artikel 5 lid 4 bepaalt daarnaast dat de grenswaarden van bijlage III niet mogen worden overschreden. Het Britse voorschrift knoopt aan bij het redelijkerwijs praktisch uitvoerbare, het Duitse in § 10 lid 1 van de Gefahrstoffverordnung bij de stand van de techniek. [210, 196]

Schedule 2A noemt onder b het in aanmerking nemen van alle relevante opnameroutes, en wel inhalatie, opname via de huid en inslikken. Een luchtmeting alleen vervult deze eis niet. Onder a wordt verlangd procedés en werkzaamheden zo in te richten dat het vrijkomen en de verspreiding van de stof zo gering mogelijk blijven. [237, 41]

De maatstaf „so far as is reasonably practicable” werkt in de procedure anders dan hij lijkt. Section 40 van de Health and Safety at Work etc. Act 1974 legt de bewijslast bij de verdachte: in een strafprocedure wegens schending van een dergelijke plicht moet hij bewijzen dat meer dan het gedane niet praktisch uitvoerbaar of niet redelijkerwijs praktisch uitvoerbaar was. Wie zich erop beroept dat de substitutie niet praktisch uitvoerbaar was, moet dat aantonen. [236]

De grenswaarde 0,01 mg/m³ en de stand van de HSE-publicaties

EH40/2005 in de vierde uitgave 2020 noemt in tabel 1 de vermelding „Chromium (VI) compounds (as Cr)” met een tijdgewogen gemiddelde over acht uur van 0,01 mg/m³ en een waarde van 0,025 mg/m³ voor procesmatig gegenereerde blootstelling, met de aanwijzingen Carc, sen en BMGV. De voetnoot bij deze vermelding bepaalt: „‚Process generated’ refers to exposures to Chromium (VI) Compounds generated as a result of a work process, such as fumes from welding.” De verlaagde waarde geldt sinds 17 januari 2020; de inleidende opmerking van de uitgave noemt chroom(VI)-verbindingen onder de stoffen met een verlaagde grenswaarde. [239]

Tabel 2 van dezelfde uitgave noemt een biologische richtwaarde van 10 µmol chroom per mol creatinine in de urine, te bepalen na de ploeg. De waarde heeft betrekking op chroom en niet op de verbinding; paragraaf 24 behandelt wat daaruit volgt. [42]

De hogere waarde voor procesmatige blootstelling is voor dit feitencomplex van belang. De voetnoot noemt als voorbeeld het lassen. Of een chromaat dat zonder energietoevoer door de werkzaamheid aan het grensvlak is ontstaan en bij de demontage als stof vrijkomt, als procesmatig gegenereerd geldt, zegt EH40 niet. Een hulp bij de uitleg daarvan heb ik niet gevonden. Het antwoord beslist over een factor 2,5 in de toe te passen grenswaarde. [239]

Het informatieblad INDG346 van de instantie noemt voor chroom(VI)-verbindingen nog steeds 0,05 mg/m³. Dat is de waarde van vóór 17 januari 2020. De instantie heeft haar eigen informatieblad na de verlaging niet bijgewerkt; geraadpleegd op 17 oktober 2026 draagt het de oude waarde. Wie zich op de algemeen toegankelijke publicatie van de instantie verlaat, werkt met het vijfvoud van de geldende grenswaarde. [88]

De Europese Unie heeft haar bindende grenswaarde voor chroom(VI) per 17 januari 2025 verlaagd naar 0,005 mg/m³. Het Verenigd Koninkrijk volgt dat niet; de Britse instantie noemt voor chroom(VI) nog steeds 0,01 mg/m³. De Britse waarde ligt daarmee op het dubbele van de waarde van het Unierecht. [239, 41, 210]

EH40 kent voor chroom(VI) geen huidnotatie. De legenda van de uitgave vat deze notatie eng op: „Sk Can be absorbed through the skin. The assigned substances are those for which there are concerns that dermal absorption will lead to systemic toxicity.” Bedoeld is de systemische werking na opname via de huid. De plaatselijke huidwerking van de chromaten, de chroomzweer en de allergische contactdermatitis, valt daar niet onder. De aanwijzing „sen” helpt hier evenmin verder, omdat dezelfde legenda haar beperkt tot „Capable of causing occupational asthma”. Bijlage III van richtlijn 2004/37/EG kent voor chroom(VI) eveneens geen notatie „huid”. De plichten tot huidbescherming volgen daarmee uit Schedule 2A en Regulation 7 en niet uit de tabel met grenswaarden. [239, 210]

De gevarenaanduidingen zetten de plichten in werking

De indelingsaanduidingen zijn in het Britse recht het aanknopingspunt. Regulation 2(1) bepaalt de voor de gezondheid gevaarlijke stof via de criteria van de CLP-verordening en definieert die in hetzelfde voorschrift als verordening (EG) nr. 1272/2008, waarvan artikel 6 lid 5, 11 lid 3, 12, 14, 18 lid 3 onder b, 23, 25 tot 29 en 35 lid 2 alsmede de bijlagen I tot VII „are to be read as amended from time to time”. Regulation 7(7) onder c noemt dan afzonderlijke gevarenaanduidingen woordelijk. Onderdeel i omvat een stof met „the hazard statement H340, H350 or H350i” of een in Schedule 1 opgenomen stof of een daar opgenomen procedé, onderdeel ii een stof met „the hazard statement H334”. [237]

Sinds 1 januari 2021 houdt de Britse instantie HSE als GB CLP Agency een eigen bindende lijst. Haar eigen weergave luidt: „all existing EU harmonised classification and labelling in force on 31 December 2020, are assimilated into Great Britain as GB mandatory classification and labelling (GB MCL)”. Voor Noord-Ierland geldt de versie van het Unierecht verder, omdat „substances and mixtures placed on the market in Northern Ireland are subject to the EU CLP Regulation”. [241]

Daarmee grijpt Regulation 7(7) onder c, onderdeel i, in bij alle drie de vermeldingen, bij calciumchromaat via H350, bij de verzamelvermelding via H350i en bij natriumchromaat via H350 en H340. Bij natriumchromaat grijpt bovendien onderdeel ii in, via H334. [237, 240]

De opsomming in Regulation 7(7) onder c noemt H317 niet, en H314 noemt zij evenmin. De huidsensibilisatie zet de minimalisatieplicht daarmee niet in werking. Zij maakt de stof nog steeds tot een voor de gezondheid gevaarlijke stof volgens Regulation 2(1) onder a, omdat die elke gezondheidsgevarenklasse omvat. Beoordeling volgens Regulation 6 en beheersing volgens Regulation 7(1) gelden onveranderd, en Schedule 2A onder b verlangt het in aanmerking nemen van de opname via de huid. Het aanvullende regime hangt af van kanker, mutageniteit in geslachtscellen en sensibilisatie van de ademhalingswegen. [237]

Voor het hier behandelde geval is de verdeling van de aanduidingen over de beide zouten van belang. Calciumchromaat draagt in de Britse lijst noch H317 noch H334 noch H314. Natriumchromaat draagt alle drie, daarbij reproductietoxiciteit en orgaanschade bij herhaalde blootstelling. Beide ontstaan aan hetzelfde grensvlak, afhankelijk van het basische oxide van het isolatiemateriaal. Paragraaf 3 behandelt wat het verzamelbegrip op deze plaats verhult. [240]

Meting, gezondheidstoezicht en veertig jaar

Regulation 10(1) maakt de meting van een voorwaarde afhankelijk. Gemeten wordt wanneer de risicobeoordeling uitwijst dat de meting „requisite” is om de adequate beheersing in stand te houden of de gezondheid van de werknemers te beschermen. Regulation 10(2) staat het afzien toe wanneer de werkgever op andere wijze kan aantonen dat aan de eisen van Regulation 7(1) is voldaan. Een meetplicht als zodanig bestaat niet. [237]

Regulation 10(4) verwijst voor bepaalde stoffen en procedés naar Schedule 4 en Schedule 5 met vaste meetintervallen. De enige chroomvermelding daar luidt „Spray given off from vessels at which an electrolytic chromium process is carried on, except trivalent chromium”, met een interval van veertien dagen. Het galvanisch verchromen moet daarmee verplicht worden bewaakt. Voor werkzaamheden aan geïsoleerde hete onderdelen bestaat geen overeenkomstige vermelding. [237]

Regulation 10(5) regelt de bewaring. Is de vastlegging representatief voor de persoonlijke blootstelling van met naam aanwijsbare werknemers, dan moet zij ten minste veertig jaar vanaf de laatste vermelding beschikbaar worden gehouden, in alle andere gevallen ten minste vijf jaar. De veertig jaar ontstaan dus alleen wanneer persoonsgebonden is gemeten. Zonder meting ontstaat geen register waaruit een belasting later zou kunnen worden gereconstrueerd, en een voorschrift dat overeenkomt met het Duitse expositieregister volgens § 10a van de Gefahrstoffverordnung kent het COSHH-regime niet. [237, 198]

Regulation 11 regelt het gezondheidstoezicht. Het is verplicht wanneer de werknemer bij het daar genoemde procedé wordt blootgesteld aan een in Schedule 6 genoemde stof, en bovendien wanneer een herkenbare ziekte of gezondheidsaantasting met de blootstelling kan samenhangen, het optreden daarvan onder de concrete omstandigheden voldoende waarschijnlijk is en voor de herkenning daarvan een geschikt, voor de werknemer weinig riskant onderzoek bestaat. Schedule 6 noemt over chroom alleen „Potassium or sodium chromate or dichromate. In manufacture.” Calciumchromaat komt daar niet voor, en de beperking „in manufacture” omvat het onderhoud van een geïsoleerde installatie niet. De verplichte weg via Schedule 6 is daarmee gesloten; de tweede weg via de voorwaarden van Regulation 11(1) onder b blijft over. [237]

Regulation 11(3) verlangt een gezondheidsdossier met door de instantie goedgekeurde gegevens, ten minste veertig jaar vanaf de laatste vermelding beschikbaar te houden. De termijn komt overeen met de Duitse en met die van het Unierecht. Zij grijpt alleen in wanneer het gezondheidstoezicht ook daadwerkelijk is geopend. [237]

Regulation 9 verlangt de beschermingsmaatregelen in werkzame staat te houden en schrijft voor afzuiginstallaties een grondige keuring ten minste elke veertien maanden voor, voor ademhalingsbescherming behalve wegwerpuitvoeringen een grondige keuring met geschikte tussenpozen. De vastleggingen over deze keuringen moeten ten minste vijf jaar worden bewaard. [237]

Onderricht en de bescherming van derden

Regulation 12(1) verlangt van de werkgever die werkzaamheden uitvoert welke een werknemer aan een voor de gezondheid gevaarlijke stof kunnen blootstellen, geschikte en toereikende informatie, instructie en onderricht. Regulation 12(2) noemt de inhouden, waaronder de namen van de stoffen en de daaraan verbonden risico's, de toegang tot veiligheidsinformatiebladen, van toepassing zijnde grenswaarden, de wezenlijke resultaten van de risicobeoordeling, de te nemen voorzorgsmaatregelen, de resultaten van metingen en de samengevatte resultaten van het gezondheidstoezicht. [237]

Regulation 12(4) reikt verder dan het eigen bedrijf. De werkgever moet waarborgen dat elke persoon, „whether or not his employee”, die werkzaamheden verricht in verband met zijn plichten uit deze voorschriften, geschikte en toereikende informatie, instructie en onderricht ontvangt. Externe bedrijven en zelfstandige ondernemers die aan een installatie werken, zijn daarmee ingesloten. [237]

Hetzelfde volgt uit de wet. Section 2(1) van de Health and Safety at Work etc. Act 1974 verplicht elke werkgever om zo ver als redelijkerwijs praktisch uitvoerbaar de gezondheid, veiligheid en het welzijn van zijn werknemers bij de arbeid te waarborgen; Section 2(2) onder c noemt daarbij informatie, instructie, onderricht en toezicht. Section 3(1) strekt de plicht uit tot personen die niet bij hem in dienst zijn en door zijn werkzaamheid kunnen worden geraakt. Section 7 verplicht elke werknemer tot passende zorgvuldigheid voor zichzelf en voor anderen en tot samenwerking met de werkgever bij de nakoming van diens plichten. [236]

Toezicht, strafbaar feit en meldingsplicht

Het toezicht werkt met twee soorten bevelen. Volgens Section 21 kan een inspecteur een improvement notice uitvaardigen wanneer een voorschrift wordt overtreden, met een termijn voor herstel. Volgens Section 22 kan hij een prohibition notice uitvaardigen wanneer een werkzaamheid met het gevaar van zwaar lichamelijk letsel is verbonden; de notice kan onmiddellijk werking krijgen en verbiedt de werkzaamheid tot de gebreken zijn verholpen. Een melding van werkzaamheden met carcinogenen aan de overheid vóór aanvang kent het Britse recht niet. [236]

De plichten zijn strafrechtelijk gesanctioneerd. Paragraaf 30 geeft het kader weer: overtredingen volgens Section 33(1) onder a en c zijn naar keuze in de summiere procedure of in de procedure op tenlastelegging vervolgbaar, in de procedure op tenlastelegging met een onbegrensde geldstraf en een vrijheidsstraf tot twee jaar volgens Schedule 3A. [112]

De straftoemeting voor ondernemingen volgt een eigen richtsnoer. Het richtsnoer van de Sentencing Council voor overtredingen van de werkgeversplichten en van arbeidsomstandighedenvoorschriften geldt sinds 1 februari 2016, laatstelijk bijgewerkt op 5 oktober 2026. Het vormt een matrix van mate van schuld en schadecategorie en trapt de boetebereiken naar de omzet van de onderneming; het totale kader reikt van 50 pond tot 10 miljoen pond. Het optreden van schade is geen voorwaarde, omdat het richtsnoer de waarschijnlijkheid van de schade en het aantal betrokkenen zelfstandig waardeert. [248]

Naast de straf staat de kostenvergoeding. Volgens Regulation 23 en 24 van de Health and Safety and Nuclear (Fees) Regulations 2022 brengt de instantie de kosten van een interventie in rekening wanneer een inspecteur een wezenlijke schending van een arbeidsomstandighedenvoorschrift vaststelt, begrensd tot de werkelijk gemaakte redelijke kosten. Een wettelijk vastgelegd uurtarief bestaat niet; de instantie publiceert het, met stand 1 april 2026 bedraagt het 188 pond per uur. Regulation 24(13) zondert werkzaamheden die onder een asbestlicentie worden uitgevoerd van deze kostenvergoeding uit. Voor chroom(VI) bestaat geen licentie en daarmee ook geen overeenkomstige vrijstelling. [247]

De meldingsplicht knoopt aan bij de diagnose. Volgens Regulation 9 van de Reporting of Injuries, Diseases and Dangerous Occurrences Regulations 2013 moet de werkgever de instantie melden wanneer hij een schriftelijke diagnose over een van de in Schedule 1 genoemde ziekten heeft en de betrokken persoon de daarbij behorende werkzaamheid uitoefent. Schedule 1 deel 1 nummer 3 noemt beroepsmatig veroorzaakte kanker. Regulation 8 omvat beroepsdermatitis en beroepsasma. Een melding van de blootstelling als zodanig, zonder diagnose, is niet voorzien. [243]

Afval

De indeling loopt via een verwijzingsketen. Regulation 4(1) van de Hazardous Waste (England and Wales) Regulations 2005 bepaalt het begrip gevaarlijke afvalstof via de lijst van beschikking 2000/532/EG in de telkens geldende versie. De voorheen daarnaast staande List of Wastes (England) Regulations 2005 zijn per 1 juli 2015 ingetrokken. Voor Wales geldt een eigen verordening uit het jaar 2005, voor Schotland de Special Waste Regulations 1996 in de versie van 2004, voor Noord-Ierland de Hazardous Waste Regulations (Northern Ireland) 2005. [244, 255]

De afvalstoffencodes zijn dezelfde als op het continent. Voor gedemonteerd isolatiemateriaal grijpt de spiegelvermelding 17 06 03*, „other insulation materials consisting of or containing hazardous substances”. Voor bekledingen en vuurvaste materialen komen 16 11 03* en 16 11 05* in aanmerking, voor chromaten de vermelding 16 09 02*. Een spiegelvermelding verlangt een toetsing van de gevaarrelevante eigenschappen; zonder toetsing is de afvalstof niet als niet-gevaarlijk ingedeeld. [244]

De beoordelingsdrempel staat in de technische leidraad WM3. De gemeenschappelijke leidraad van de milieuautoriteiten van Engeland, Wales, Schotland en Noord-Ierland, eerste uitgave in de versie v1.2.GB van oktober 2021, stelt voor de gevaarrelevante eigenschap HP 7, kankerverwekkend, bij stoffen van categorie 1A of 1B met H350 een concentratiegrens van 0,1 massaprocent. De leidraad kent voor deze eigenschap geen ondergrens voor inaanmerkingneming waaronder een gehalte buiten beschouwing zou blijven. [245]

Voor de omgang geldt een verbod op vermengen. Regulation 19 van de Hazardous Waste Regulations verbiedt het vermengen van verschillende categorieën gevaarlijke afvalstoffen alsmede het vermengen van gevaarlijke met niet-gevaarlijke afvalstoffen, en Regulation 20 bepaalt de uitzonderingen en de plicht tot scheiding voor zover technisch en economisch uitvoerbaar. Een uitdrukkelijk verdunningsverbod naar het model van het Duitse § 9a van het Kreislaufwirtschaftsgesetz bevat de verordening niet. De Regulations 35 en 36 verlangen voor elk vervoer een consignment note met gegevens over producent, afvalstoffencode en bestemming. [244, 207]

Daarboven ligt de algemene zorgplicht. Section 34 van de Environmental Protection Act 1990 verplicht ieder die afval produceert, vervoert, behandelt of verwijdert tot passende maatregelen opdat het afval niet ongeoorloofd wordt behandeld, niet ontsnapt en alleen aan bevoegde personen met een juiste schriftelijke beschrijving wordt overgedragen. De juiste beschrijving vooronderstelt de juiste indeling. [246]

Stoffenrecht: GB CLP en UK REACH

Sinds 1 januari 2021 houdt de instantie HSE als GB CLP Agency een eigen bindende indelingslijst. De GB mandatory classification and labelling list, gepubliceerd op 17 februari 2025 en laatstelijk bijgewerkt op 22 september 2025, bevat calciumchromaat onder het indexnummer 024-008-00-9 als Carc. 1B met H350, natriumchromaat onder 024-018-00-3 en de verzamelvermelding voor chroom(VI)-verbindingen onder 024-017-00-8 met H350i. De indelingen komen daarmee overeen met die van het Unierecht. [240]

Het autorisatierecht valt uiteen. In UK REACH noemt bijlage XIV natriumchromaat onder vermelding 22. Calciumchromaat staat noch in bijlage XIV noch op de kandidaatslijst. Geen van de beperkingen omvat de in-situvorming aan een onderdeel. De autorisatieplicht knoopt bovendien aan bij het gebruik van een in de handel gebrachte stof en niet bij wat aan het grensvlak ontstaat; paragraaf 25 behandelt dit punt. De volgens EU-REACH verleende autorisaties voor chroom(VI)-stoffen zijn volgens opgave van de instantie op 21 september 2024 verlopen. [242]

Een Britse procedure die overeenkomt met het door de ECHA in april 2025 voorgestelde Uniebrede gebruiksverbod is mij niet bekend. De Britse stand is daarmee: indeling als in de Unie, autorisatie en beperking enger. [242, 213]

De afstand tot het asbestregime

De Control of Asbestos Regulations 2012 tonen wat een rechtsorde voor een erkend procesrisico voorschrijft. Regulation 5 verlangt vóór sloop-, onderhouds- en soortgelijke werkzaamheden de vaststelling van aanwezigheid, aard en toestand van het asbest en bepaalt voor het geval van twijfel dat van zijn aanwezigheid moet worden uitgegaan. Regulation 6 verlangt de vastlegging van de wezenlijke resultaten onafhankelijk van de bedrijfsgrootte. Regulation 7 verlangt een schriftelijk werkplan met voorgeschreven minimuminhoud. [123, 249]

Verder gaat het met licentie en melding. Regulation 8 maakt de licentieplichtige werkzaamheden afhankelijk van een vergunning van de instantie, met een aanvraagtermijn van 28 dagen vooraf en een geldigheidsduur van ten hoogste drie jaar. Regulation 9 verlangt de melding van licentieplichtige werkzaamheden veertien dagen voor aanvang. Regulation 10 schrijft de inhouden van het onderricht in elf afzonderlijk benoemde punten voor, van de eigenschappen van de stof via decontaminatie en afvalhantering tot de noodprocedures. [249]

Meting en vrijgave zijn geformaliseerd. Regulation 19 verlangt de meting van de asbestvezelconcentratie met regelmatige tussenpozen en bij elke wijziging die de blootstelling kan beïnvloeden. Regulation 20 en Regulation 21 verlangen voor meting, vrijgavecertificaat en monsteranalyse de accreditatie volgens ISO 17025 en voor de vrijgave aanvullend volgens ISO 17020. De leidraad HSG248 in de tweede uitgave van mei 2021 beschrijft de vrijgaveprocedure in vier stappen en stelt voor het luchtmonster in de omkasting een getalsmatig criterium: alle resultaten moeten onder 0,010 vezels per milliliter liggen. [249, 250]

Voor chroom(VI) bestaat van dit alles niets. Er is geen onderzoeksplicht vóór het onderhoud en geen vermoedensregel, geen voorgeschreven werkplan, geen licentie, geen melding, geen catalogus van inhouden van het onderricht, geen meetplicht als zodanig, geen geaccrediteerde laboratoria, geen vrijgaveprocedure en geen reinheidscriterium voor de hervrijgave van een oppervlak of een onderdeel. Beide stoffen zijn volgens hetzelfde voorschrift carcinogenen van categorie 1A of 1B. De procedurele diepgang verschilt volledig. [237, 249]

Wat de Britse regelgeving benoemt

Geen Britse rechtshandeling noemt de chromaatvorming aan geïsoleerde chroomgelegeerde hete onderdelen. De enige chroomvermelding in de meetintervallen van de COSHH Regulations betreft het galvanisch verchromen, de enige chroomvermelding in het gezondheidstoezicht de vervaardiging van kalium- en natriumchromaat. Isolatie, hoge temperatuur en hete onderdelen komen in de verordening niet voor. De afvalstoffenlijst omvat het feitencomplex alleen via de spiegelvermelding voor isolatiemateriaal, zonder chroom te noemen. [237, 244]

De publicaties van de instantie blijven daarbij achter. De bijbehorende Approved Code of Practice L5 in de zesde uitgave 2013 omvat in de punten 57, 69 en 87 uitdrukkelijk stoffen die als afval of bijproduct ontstaan of uit procedés vrijkomen; een zoekopdracht in de tekst naar „insulat” levert in dit document geen treffer op. Chroom verschijnt daar bij het galvaniseren en de chromaatproductie. Het informatieblad INDG346 somt onder de vraag waar chroom(VI) voorkomt de vervaardiging en het gebruik van roestvast staal en andere chroomlegeringen met inbegrip van lassen en snijden, pigmenten voor verven en keramiek, katalysatoren, kleurstofproductie, het tanen van leer en het galvaniseren op. De isolatie ontbreekt in deze opsomming. Een publicatie van de instantie die de ontstaansroute benoemt, heb ik niet gevonden. [238, 88]

Benoemd is het feitencomplex van andere zijde. Het Safety Bulletin Summary van de Britse brancheorganisatie Energy UK van september 2019 beschrijft het volledig. Het noemt als plaatsen hogedrukstoomleidingen, brandkamercomponenten en rookgaswegen van gasturbines wanneer calciumhoudende isolatie of calciumhoudende scheidingsmiddelen worden gebruikt, en houdt als voorwaarden voor het ontstaan vast: „1. Calcium based product is present 2. Temperatures greater than 300°C 3. Chromium Steel is present.” Het wijst op de gele, zwavelachtige verkleuring die onder natriumdamplicht slecht te herkennen is, en beveelt aan om op alle centrales van de aanwezigheid van chroom(VI) uit te gaan. Paragraaf 26 behandelt de daar genoemde praktijk met kruipolie. [92]

Daarbij komen twee vakinstellingen. Het arbeidsgeneeskundige onderzoeksinstituut IOM noemt in een ongedateerd informatieblad „calcium containing insulation systems” onder de vindplaatsen en houdt vast: „Cr VI dust can be commonly found on high-temperature insulated parts such as large engines.” Het Energy Institute heeft in zijn Toolbox een pagina die de vorming aan roestvast staal in contact met calciumoxidehoudende materialen zoals schroefdraadafdichtingsmiddelen of isolatie beschrijft en op de toename bij verhoogde temperaturen wijst; het materiaal is volgens opgave van de pagina van Energy Safety Canada overgenomen. [251, 252]

De bevoegde brancheorganisatie zwijgt. De Thermal Insulation Contractors Association publiceert onder haar technische documenten materiaal over brandschotten, leidingdoorvoeren, warmtepompen en buitenluchtkanalen. Over chroom(VI) of chromaten is daar niets te vinden. De vereniging van opleidingsaanbieders UKATA heeft een leerplan voor chroom(VI)-bewustwording dat lassen, galvaniseren, pigmentproductie, gieterij en het verwijderen van coatings noemt en de isolatie weglaat. De ondernemingen die deze werkzaamheden uitvoeren, ontvangen hun branchedocumenten daarmee zonder de hier behandelde ontstaansroute. [253, 254]

De situatie is daarmee de volgende. Het mechanisme is in het Verenigd Koninkrijk sinds september 2019 benoemd, met drempeltemperatuur en reactiepartner, in een ledendocument van een brancheorganisatie van de elektriciteitsproductie dat op de website van deze organisatie niet te vinden is. De instantie heeft het in geen van haar publicaties opgepakt. Het ontbreken van een aanwijzing van de overheid verandert niets aan de plichten, omdat deze afhangen van het stofbegrip en niet van een lijst. [92, 237]

Wat daaruit voor een onderneming in het Verenigd Koninkrijk volgt

De plichten beginnen vóór de arbeid. Regulation 6(1) verbiedt de aanvang zonder geschikte en toereikende beoordeling, en Regulation 6(2) onder e noemt het onderhoud met het potentieel van hoge blootstelling als eigen onderwerp van de beoordeling. Een beoordeling die de ontstaansroute aan geïsoleerde chroomgelegeerde hete onderdelen niet beschouwt, hoewel de materialen van de onderdelen en de bedrijfstemperaturen bekend zijn, vervult deze eis niet. [122]

De maatregelen volgen een vaste rangorde. Te toetsen is eerst de vervanging volgens Regulation 7(2), dan de inrichting van procedés en de beheersing bij de bron volgens Regulation 7(3), en pas daarna de persoonlijke beschermingsmiddelen. Voor carcinogenen komen de maatregelen van Regulation 7(5) daarbij, van de omkasting tot de reiniging van de oppervlakken. Daartoe behoort bij een stof met H350 of H350i de minimalisatie tot het redelijkerwijs praktisch uitvoerbare minimum volgens Regulation 7(7) onder c, die aanvullend op de grenswaarde geldt. Wie de substitutie voor niet praktisch uitvoerbaar houdt, draagt daarvoor volgens Section 40 van de wet in de procedure de bewijslast. [113, 237, 236]

Bij de grenswaarde moet op de stand worden gelet. Maatgevend is EH40 in de vierde uitgave 2020 met 0,01 mg/m³ als tijdgewogen gemiddelde over acht uur, niet de waarde van 0,05 mg/m³ uit het niet bijgewerkte informatieblad van de instantie. De naleving van de grenswaarde beëindigt de plichten niet, omdat Regulation 7(7) de minimalisatie daarnaast stelt en Schedule 2A het in aanmerking nemen van huid en inslikken verlangt. [239, 237]

De documentatie richt zich naar de bedrijfsgrootte. Vanaf vijf werknemers moeten de wezenlijke resultaten van de beoordeling en de genomen stappen volgens Regulation 6(4) worden vastgelegd. Wordt persoonsgebonden gemeten, dan moeten de vastleggingen veertig jaar beschikbaar worden gehouden. Daartoe behoort de toetsing of het gezondheidstoezicht volgens Regulation 11(1) onder b is geopend, omdat de weg via Schedule 6 voor dit feitencomplex niet openstaat. [237]

Het onderricht reikt verder dan het eigen personeel. Volgens Regulation 12(4) moet elke persoon worden ingesloten die werkzaamheden verricht in verband met de plichten van de werkgever, in dienst of niet. Daartoe behoren de isolatiebedrijven, de onderhoudsbedrijven en de zelfstandige ondernemers die aan dezelfde installatie werkzaam zijn. Section 3(1) van de wet verplicht de exploitant daarnaast tegenover ieder die door zijn werkzaamheid kan worden geraakt. [237, 236]

Het afval moet vóór de verwijdering worden ingedeeld. Gedemonteerd isolatiemateriaal valt onder een spiegelvermelding waarvan de indeling een toetsing verlangt; de drempel voor de kankerverwekkende eigenschap ligt volgens WM3 bij 0,1 massaprocent. Daartoe behoren de scheiding volgens Regulation 19 en 20 en de consignment note volgens Regulation 35 en 36. De schriftelijke beschrijving volgens Section 34 van de Environmental Protection Act 1990 moet juist zijn. [244, 245, 246]

Op een benoeming door de overheid hoeft niet te worden gewacht. De plichten uit Regulation 2(1), 6 en 7 hangen af van de eigenschap van de stof en grijpen in onafhankelijk van de vraag of de instantie de ontstaansroute in een publicatie vermeldt. De bewijslastregel van Section 40 werkt in dezelfde richting, omdat zij het bewijs van de grens van het praktisch uitvoerbare bij de werkgever legt. Voor de elektriciteitsproductie ligt de informatie sinds september 2019 bij de eigen brancheorganisatie. [237, 236, 92]