33. Obowiązki w Polsce

Rozdział 31 podaje powody, dla których w tej analizie cytowane są przede wszystkim przepisy niemieckie. Dla przedsiębiorstwa w Polsce obowiązek wynika z prawa polskiego. Ten rozdział zestawia obowiązujące przepisy polskie i przy każdym stwierdzeniu podaje źródło. Przepisy niemieckie pozostają punktem odniesienia, ponieważ jako jedyne opisują omawiany przypadek zastosowania wyraźnie.

Podstawa obowiązku: ustalenie przed podjęciem pracy

Art. 220 § 1 Kodeksu pracy stanowi: „Niedopuszczalne jest stosowanie materiałów i procesów technologicznych bez uprzedniego ustalenia stopnia ich szkodliwości dla zdrowia pracowników i podjęcia odpowiednich środków profilaktycznych.” Przepis nie wymienia żadnej substancji. Zakazuje stosowania materiału lub procesu, dopóki stopień jego szkodliwości nie został ustalony i dopóki nie podjęto środków profilaktycznych. § 3 wyłącza substancje chemiczne i ich mieszaniny z upoważnienia do wydania rozporządzenia zawartego w § 2; dla nich obowiązują przepisy wymienione poniżej. [151]

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych wymaga w § 2 od pracodawcy „ustalenia, czy w środowisku pracy występuje czynnik chemiczny stwarzający zagrożenie oraz do dokonania i udokumentowania oceny ryzyka zawodowego stwarzanego przez czynnik chemiczny”. § 3 ust. 1 wymienia osiem elementów, które ocena musi uwzględnić, od niebezpiecznych właściwości czynnika przez informacje od dostawcy aż po warunki pracy przy jego użytkowaniu. § 3 ust. 5 wymaga formy pisemnej. Dla omawianego stanu rzeczy istotny jest § 3 ust. 4: „Ocena ryzyka zawodowego musi zawierać ocenę także tych rodzajów prac, w czasie których może wystąpić istotny wzrost narażenia, w szczególności: 1) podczas remontów i napraw urządzeń”. Remont i naprawa urządzenia są więc wymienione wyraźnie. [152]

Zakres pojęcia czynnika chemicznego jest w tym rozporządzeniu szerszy niż obrót handlowy. § 1 pkt 1 obejmuje każdy pierwiastek lub związek chemiczny w stanie, w jakim jest wytwarzany, stosowany „lub uwalniany w środowisku pracy, w tym podczas usuwania go w postaci odpadów, w trakcie każdej pracy, niezależnie od faktu, czy jest albo nie jest wytwarzany celowo lub jest albo nie jest wprowadzany do obrotu”. Chromian powstający na granicy między izolacją a gorącym podzespołem jest objęty tą definicją, choć nikt go nie kupił ani nie zamierzał wytworzyć. [152]

Obowiązek zastąpienia i kolejność środków

Obowiązek zastąpienia dla czynników rakotwórczych stoi w art. 222 § 1 Kodeksu pracy: „W razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym, pracodawca zastępuje te substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub procesy technologiczne mniej szkodliwymi dla zdrowia lub stosuje inne dostępne środki ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.” Brzmienie to obowiązuje od 29 czerwca 2024 r. [151]

Dla czynników chemicznych w ogóle to samo pierwszeństwo wynika z § 7 rozporządzenia o czynnikach chemicznych: preferowanym działaniem powinno być „unikanie stosowania czynnika chemicznego stwarzającego zagrożenie, poprzez zastąpienie go czynnikiem chemicznym lub procesem, który w warunkach jego stosowania nie stwarza zagrożenia lub stwarza mniejsze zagrożenie dla bezpieczeństwa i zdrowia pracowników”. § 8 ust. 2 ustala kolejność dalszych środków: wyeliminowanie uwalniania przez właściwe projektowanie procesów pracy i kontrolę techniczną, ograniczenie uwalniania, środki ochrony zbiorowej u źródła powstawania zagrożenia, a na końcu środki ochrony indywidualnej, „jeżeli zagrożeniu nie można przeciwdziałać w inny sposób”. Kolejność jest ta sama co w prawie niemieckim. [152]

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 lipca 2024 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy reguluje stopnie następujące po zastąpieniu. Jeżeli zastąpienie jest z przyczyn technicznych niemożliwe, § 4 ust. 2 wymaga, aby wytwarzanie i używanie odbywało się, w miarę istnienia technicznych możliwości, „w systemie zamkniętym”. Jeżeli i to jest niemożliwe, § 4 ust. 3 wymaga zmniejszenia narażenia „do tak niskiego poziomu, na jaki pozwalają możliwości techniczne”. Rozporządzenie obowiązuje od 28 lipca 2024 r. i zastąpiło rozporządzenie z dnia 24 lipca 2012 r. [153]

§ 5 tego rozporządzenia wymienia obowiązki przy używaniu takich czynników. Punkt 3 wymaga, aby pracodawca „projektował tak procesy pracy i środki kontroli technicznej, aby uniknąć powstawania czynników o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub substancji reprotoksycznych w miejscu pracy lub ograniczyć ich powstawanie do minimum”. Punkt 4 wymaga usuwania ich w miejscu powstawania do miejscowego wyciągu lub do ogólnego systemu wentylacji. Punkt 7 wymaga środków higieny, w szczególności regularnego czyszczenia podłóg, ścian i innych powierzchni. Punkt 11 wymaga bezpiecznego gromadzenia, przechowywania i usuwania odpadów w pojemnikach szczelnie zamkniętych i oznakowanych w sposób czytelny i widoczny. Przedmiotem punktu 3 jest powstawanie czynnika w miejscu pracy. [153]

Rejestr prac, rejestr pracowników i zgłoszenie do 15 stycznia

Art. 222 § 2 Kodeksu pracy nakłada dwa rejestry: rejestr wszystkich rodzajów prac w kontakcie z czynnikami o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym oraz rejestr pracowników zatrudnionych przy tych pracach [151]. Treść rejestru prac określa § 6 ust. 1 rozporządzenia z 2024 r. Punkt 1 wymaga wykazu procesów technologicznych i prac, w których takie substancje „są stosowane, produkowane lub występują jako zanieczyszczenia bądź produkt uboczny”. Zanieczyszczenie i produkt uboczny są zatem nazwane wyraźnie. Punkt 2 wymaga uzasadnienia konieczności ich stosowania, punkt 4 podziału pracowników według narażenia do 0,1 wartości NDS włącznie i powyżej, punkt 5 podania drogi, poziomu i czasu trwania narażenia, punkt 6 wykazu podjętych środków ograniczających. [153]

§ 6 ust. 2 wymaga przekazania informacji o tych czynnikach „właściwemu państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu oraz właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy niezwłocznie po rozpoczęciu działalności oraz corocznie, w terminie do dnia 15 stycznia za rok poprzedni”, według wzoru stanowiącego załącznik nr 2. Adresatów jest zatem dwóch jednocześnie. Z danych przekazanych przez wojewódzkich inspektorów sanitarnych Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr. J. Nofera w Łodzi prowadzi zgodnie z § 6 ust. 3 centralny rejestr danych o narażeniu. [153]

§ 8 ust. 1 pkt 1 wymaga przechowywania obu rejestrów przez 40 lat po ustaniu narażenia na czynniki o działaniu rakotwórczym lub mutagennym; dla substancji wyłącznie reprotoksycznych okres ten wynosi 5 lat. Przy likwidacji zakładu pracy rejestry przechodzą zgodnie z § 8 ust. 2 do właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. § 9 dopuszcza formę papierową i postać elektroniczną. § 12 pkt 3 wymaga bieżącego informowania pracowników lub ich przedstawicieli o narażeniu, a narażenie powstałe „w wyniku podejmowanych prac remontowych, konserwacyjnych” jest tam wymienione osobno, wraz z obowiązkiem podania przyczyn i środków zapobiegawczych. [153]

Które czynniki są objęte, określa § 3. Punkt 1 obejmuje substancje spełniające kryteria klasyfikacji jako rakotwórcze, mutagenne lub działające szkodliwie na rozrodczość kategorii 1A lub 1B zgodnie z rozporządzeniem nr 1272/2008, punkt 2 odpowiednie mieszaniny, punkt 3 czynniki i procesy technologiczne wymienione w załączniku nr 1. Załącznik nr 1 wymienia promieniowanie jonizujące i osiem procesów technologicznych, od produkcji auraminy do narażenia na spaliny emitowane z silników Diesla; żaden z nich nie dotyczy chromu, izolacji ani podzespołów wysokotemperaturowych. Związki chromu(VI) są objęte przez kryterium klasyfikacji, a ich nazwa w rozporządzeniu nie występuje. [153]

Wartość NDS 0,005 mg/m³

Wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń ustala rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r.; obowiązujący załącznik nr 1 pochodzi z rozporządzenia zmieniającego z dnia 26 marca 2026 r. Pozycja 582 brzmi: „Związki chromu(VI) – w przeliczeniu na Cr(VI) | 0,005”. Jest to jeden wpis zbiorczy dla wszystkich związków chromu(VI), bez podziału na rozpuszczalne i nierozpuszczalne i bez podziału na frakcję respirabilną i wdychalną, jaki zastosowano dla związków niklu w pozycji 583. Nie ustalono wartości NDSCh ani NDSP, nie ma notacji „skóra” i nie ma odrębnego wpisu dla pojedynczych chromianów. [154]

Liczba 0,005 została wprowadzona rozporządzeniem z dnia 9 stycznia 2020 r., a jej stosowanie odroczone: „Do dnia 17 stycznia 2025 r. wartość NDS związków chromu(VI) – w przeliczeniu na Cr(VI) wynosi 0,010 mg/m³, a w odniesieniu do procesów spawania lub cięcia plazmowego lub podobnych procesów roboczych powodujących powstawanie dymu ta wartość NDS wynosi 0,01 mg/m³.” Operatywnie 0,005 mg/m³ obowiązuje zatem od 18 stycznia 2025 r. [155] Wartość odpowiada wiążącej wartości unijnej. W okresie przejściowym polska wartość dla spawania i cięcia plazmowego była surowsza od unijnej, która wynosiła tam 0,025 mg/m³. [156]

Dla oceny czynności konserwacyjnej wartość ta ma takie samo ograniczone znaczenie jak w pozostałych porządkach prawnych opisanych w tej analizie. Odnosi się do stężenia w powietrzu na stanowisku pracy w czasie zmiany roboczej. Nie odnosi się do zawartości w pyle, w osadzie ani w zdemontowanym elemencie izolacji, a ujemny wynik pomiaru powietrza bez podania odzysku na tej samej matrycy nie pozwala na wypowiedź o zawartości (rozdział 17). Obowiązki z art. 220 § 1 i art. 222 § 1 Kodeksu pracy oraz z § 2 i § 3 rozporządzenia o czynnikach chemicznych nie są uzależnione od przekroczenia wartości NDS. [151, 152]

Nadzór: dwa organy

Państwowa Inspekcja Pracy jest zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. organem „powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy”. Art. 11 wymienia jej środki: nakazanie usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie, nakazanie wstrzymania prac lub działalności przy bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, nakazanie wstrzymania eksploatacji maszyn i urządzeń, zakazanie wykonywania pracy w miejscach o bezpośrednim zagrożeniu oraz, w punkcie 6a, „nakazanie wykonania badań i pomiarów czynników szkodliwych i uciążliwych w środowisku pracy w przypadku naruszenia trybu, metod, rodzaju lub częstotliwości wykonania tych badań i pomiarów”. Nakazy z punktów 2 do 4 podlegają natychmiastowemu wykonaniu. [159]

Państwowa Inspekcja Sanitarna odpowiada zgodnie z art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. za nadzór nad warunkami „higieny pracy w zakładach pracy”, a zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 za kontrolę „warunków zdrowotnych środowiska pracy, a zwłaszcza zapobiegania powstawaniu chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami pracy”. Art. 27 ust. 1 daje jej nakaz usunięcia uchybień w drodze decyzji, a ust. 2 przy bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia ludzi nakaz unieruchomienia zakładu pracy lub jego części, w tym pojedynczego stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia; decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu. [160]

Sankcje

Art. 283 § 1 Kodeksu pracy przewiduje za nieprzestrzeganie przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przez osobę odpowiedzialną za ten stan albo kierującą pracownikami „karę grzywny od 1000 zł do 30 000 zł”. Tej samej karze podlega zgodnie z § 2 pkt 5 lit. a stosowanie „materiałów i procesów technologicznych bez uprzedniego ustalenia stopnia ich szkodliwości dla zdrowia pracowników i bez podjęcia odpowiednich środków profilaktycznych”, zgodnie z lit. c stosowanie substancji stwarzających zagrożenie nieposiadających kart charakterystyki, a zgodnie z pkt 7 niewykonanie w wyznaczonym terminie podlegającego wykonaniu nakazu organu Państwowej Inspekcji Pracy. Znamieniem jest zaniechany obowiązek, a nie powstała szkoda na zdrowiu. [151]

Rozdział 30 przedstawia tę samą konstrukcję dla czterech innych porządków prawnych. Wysokości się różnią. Polska górna granica grzywny wynosi 30 000 zł, niemiecka ustawa o chemikaliach przewiduje za naruszenia służące ochronie pracowników do 50 000 euro, a niderlandzka kara administracyjna do 110 000 euro (rozdział 30). Przepisy polskiego Kodeksu karnego nie są przedmiotem tego zestawienia.

Odpady

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach klasyfikuje odpady zgodnie z art. 4 ust. 1 według źródła ich powstawania, właściwości powodujących, że odpady są odpadami niebezpiecznymi, oraz składników, dla których przekroczenie wartości granicznych stężeń substancji niebezpiecznych może powodować, że odpady są odpadami niebezpiecznymi. Składniki te wymienia załącznik nr 4, a jego punkt 3 brzmi „związki chromu (VI)”. Art. 5 zakazuje zmiany klasyfikacji odpadów niebezpiecznych na odpady inne niż niebezpieczne „przez ich rozcieńczanie lub mieszanie ze sobą, lub z innymi odpadami, substancjami lub materiałami”. Art. 7 ust. 1 dopuszcza zmianę klasyfikacji tylko wtedy, gdy posiadacz odpadów wykaże, że nie posiadają one właściwości niebezpiecznych; ciężar wykazania leży po stronie posiadacza. [163]

Katalog odpadów z dnia 2 stycznia 2020 r. nie zawiera wpisu nazywającego chrom(VI) w materiałach izolacyjnych lub ogniotrwałych. Przypisanie następuje przez wpisy zwierciadlane. Dla izolacji innej niż azbestowa właściwy jest kod 17 06 03* „Inne materiały izolacyjne zawierające substancje niebezpieczne”, a wpisem przeciwnym jest 17 06 04. Dla okładzin piecowych i materiałów ogniotrwałych właściwe są 16 11 03* z procesów metalurgicznych i 16 11 05* z procesów niemetalurgicznych, z wpisami przeciwnymi 16 11 04 i 16 11 06. Dla oddzielonych chromianów jako takich obowiązuje 16 09 02*. Gwiazdka oznacza odpad niebezpieczny. Objaśnienia do katalogu wymieniają chrom(VI) wprost w definicji metalu ciężkiego. Który wpis jest właściwy, rozstrzyga wykazanie zawartości, a nie treść katalogu. [164]

Porównanie z azbestem

Ustawa z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest stanowi w art. 1 ust. 1: „Zakazuje się produkcji wyrobów zawierających azbest.” Ust. 2 wymienia sześć rodzajów azbestu z numerami CAS. Zakaz wprowadzania do obrotu i stosowania wynika z załącznika XVII do rozporządzenia nr 1907/2006, do którego odsyła ust. 3 i od którego zachowuje dwa nazwane wyjątki. Art. 7b przewiduje za wprowadzanie azbestu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, za produkcję wyrobów zawierających azbest i za obrót nimi grzywnę, karę ograniczenia wolności albo karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. [161]

Rozporządzenie z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest ustanawia odrębny tryb postępowania. § 6 ust. 1 pkt 2 wymaga przeszkolenia zatrudnianych pracowników oraz osób kierujących lub nadzorujących prace przez uprawnioną instytucję. Punkt 3 wymaga opracowania przed rozpoczęciem prac szczegółowego planu prac obejmującego identyfikację azbestu w materiałach przewidzianych do usunięcia, informacje o metodach wykonywania prac, zakres niezbędnych zabezpieczeń pracowników oraz środowiska i ustalenie niezbędnego monitoringu powietrza. § 6 ust. 2 wymaga „zgłoszenia zamiaru przeprowadzenia tych prac właściwemu organowi nadzoru budowlanego, właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy oraz właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu, w terminie co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem prac”. § 7 ust. 2 wymaga zastąpienia usuwanych wyrobów wyrobami niezawierającymi azbestu, a ust. 4 potwierdzenia prawidłowości prac wynikiem badania jakości powietrza przeprowadzonego przez akredytowane laboratorium. [162]

Dla chromu(VI) nie istnieje żaden z tych elementów. Istnieje wartość NDS, istnieją ogólne obowiązki dotyczące czynników o działaniu rakotwórczym i ogólne obowiązki dotyczące czynników chemicznych. Nie ma zgłoszenia przed rozpoczęciem prac, nie ma obowiązku szkolenia odniesionego do tej substancji, nie ma obowiązkowego planu prac i nie ma pomiaru potwierdzającego po pracach. Ta sama asymetria występuje w prawie niemieckim i niderlandzkim i jest opisana w rozdziale 25: substancja nazwana wywołuje tryb postępowania, substancja objęta jedynie kryterium klasyfikacji wywołuje obowiązek oceny.

Czego w Polsce nie opublikowano

W przeszukanym zasobie żaden polski przepis nie nazywa powstawania związków chromu(VI) na izolowanych gorących podzespołach ani izolacji termicznej jako źródła. Słowo „chrom” nie występuje w Kodeksie pracy, w rozporządzeniu o czynnikach chemicznych, w rozporządzeniu o czynnikach rakotwórczych wraz z oboma załącznikami, w rozporządzeniu azbestowym ani w ustawach o Państwowej Inspekcji Pracy i o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W obowiązującym załączniku do rozporządzenia o wartościach NDS występuje w dwóch miejscach: w pozycji 120 dla chromu metalicznego oraz chromu(II) i chromu(III) i w pozycji 582 dla związków chromu(VI). [151, 152, 153, 154, 162, 159, 160]

Materiały izolacyjne i ogniotrwałe pojawiają się w tym zasobie w trzech miejscach, i żadne z nich nie tworzy odniesienia do chromu(VI). Pozycja 444 załącznika do rozporządzenia o wartościach NDS obejmuje „Ogniotrwałe włókna ceramiczne” wartością NDSP 0,3 włókna w cm³, a pozycja 502 sztuczne włókna mineralne z wyjątkiem ogniotrwałych [154]. Pozycja 6 wzoru zgłoszenia w załączniku nr 2 do rozporządzenia o czynnikach rakotwórczych pyta o „poziom narażenia na włókna azbestu, innych naturalnych włókien mineralnych, ogniotrwałych włókien ceramicznych” [153]. § 2 pkt 8 rozporządzenia azbestowego nazywa wełnę mineralną, lecz wyłącznie jako materiał, który w okresie użytkowania przylegał do wyrobów zawierających azbest i był narażony na przenikanie włókien i pyłu azbestu [162]. W każdym z tych trzech miejsc przedmiotem jest włókno, a nie substancja powstająca na nim lub przez nie.

Publikacje Centralnego Instytutu Ochrony Pracy nazywają powstawanie chromu(VI) w zakładzie. Materiał informacyjny „FAKTY: CHROM (VI)” z 2018 r. stwierdza: „Do narażenia w miejscu pracy dochodzi głównie przy spawaniu oraz innych rodzajach prac wysokotemperaturowych, prowadzonych na stali nierdzewnej lub innych metalach zawierających chrom”, i wymienia sektor stoczniowy, budowlany oraz naprawy i lakierowania karoserii samochodowych, samochodów ciężarowych, pociągów i samolotów [158]. Dokumentacja wartości dopuszczalnej z 2021 r. stwierdza w streszczeniu o związkach Cr(VI): „Powstają również podczas spawania i cięcia plazmowego”, a w rozdziale o narażeniu wymienia produkcję stopów metali zawierających chrom i spawanie stali nierdzewnej. [156]

Czego w tych publikacjach nie ma, to odniesienia do izolacji. Przeszukanie obu dokumentacji wartości dopuszczalnej pod kątem „izolac” i „żaroodporn” nie daje trafień. „Materiały ogniotrwałe” występują w dokumentacji z 2016 r. wyłącznie jako zastosowanie związków chromu(VI), czyli jako wyrób, do którego są one dodawane. „Chromian wapnia” występuje tam jeden raz, jako substancja badana w doświadczeniu inhalacyjnym na myszach. Żadne zdanie w tych trzech publikacjach nie łączy powstawania chromu(VI) z izolacją termiczną, z tlenkami zasadowymi ani z granicą między izolacją a podzespołem ze stali chromowej. [156, 157, 158]

Własnej publikacji Państwowej Inspekcji Pracy o chromie(VI) na stanowisku pracy nie znaleziono. Strona poradnicza tej inspekcji o czynnikach o działaniu rakotwórczym, mutagennym i substancjach reprotoksycznych przedstawia obowiązki pracodawcy ogólnie, bez wymienienia chromu, izolacji i materiałów ogniotrwałych; jedyne zdanie o powstawaniu jest przytoczeniem § 5 pkt 3 rozporządzenia z 2024 r. [165]

Jest to stwierdzenie o przeszukanym zasobie, a nie wypowiedź o braku obowiązku. Obowiązki działają według brzmienia tekstów niezależnie od nazwy substancji. § 1 pkt 1 rozporządzenia o czynnikach chemicznych obejmuje czynniki uwalniane w środowisku pracy niezależnie od tego, czy są wytwarzane celowo. § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia o czynnikach rakotwórczych obejmuje substancje występujące jako zanieczyszczenia bądź produkt uboczny. § 5 pkt 3 tego rozporządzenia kieruje się na unikanie ich powstawania. § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia o czynnikach chemicznych wymienia remonty i naprawy urządzeń. Brakuje nazwania mechanizmu powstawania i związanego z nim trybu postępowania, a nie podstawy obowiązku. [152, 153]

Wniosek dla przedsiębiorstw w Polsce

Potrzeba działania nie różni się od niemieckiej, droga do niej jest inna. W Niemczech TRGS 561 opisuje przypadek zastosowania w punktach 3.3.4 i 5.9.3 i wiąże z nim reżim ochronny z punktów 4.1 i 4.2 (rozdział 6). W Polsce takiego opisu nie ma. Punktem wyjścia jest art. 220 § 1 Kodeksu pracy w połączeniu z § 2 i § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia o czynnikach chemicznych: materiału i procesu nie wolno stosować, dopóki stopień szkodliwości nie został ustalony, a ocena musi obejmować remonty i naprawy urządzeń. Ponieważ klasyfikacja związków chromu(VI) jako rakotwórczych kategorii 1A lub 1B wynika z rozporządzenia nr 1272/2008, obowiązki z art. 222 § 1 i § 2 Kodeksu pracy oraz z rozporządzenia z 2024 r. obowiązują bez potrzeby wymienienia tej substancji w polskim tekście. [151, 152, 153]

Z tego wynika dla zakładu w Polsce sprawdzalny zestaw dokumentów: udokumentowana w formie pisemnej ocena ryzyka zawodowego obejmująca połączenie materiałów gorącego podzespołu ze stali chromowej i izolacji zasadowej, przeprowadzona i uzasadniona ocena możliwości zastąpienia według art. 222 § 1, wpis do rejestru prac z pozycją „zanieczyszczenia bądź produkt uboczny”, rejestr pracowników przechowywany 40 lat, zgłoszenie do wojewódzkiego inspektora sanitarnego i do okręgowego inspektora pracy do 15 stycznia oraz klasyfikacja odpadu według wpisu zwierciadlanego z wykazaniem zawartości. Każdy z tych elementów jest wymagalny niezależnie od wyniku pomiaru powietrza. [151, 152, 153, 163, 164]